Statystyki odwiedzin  

Dzisiaj: 2
Wczoraj: 12
Poprzedni tydzień: 118
Poprzedni miesiąc: 585
Ogółem: 91047

Poland 80.5%Poland
United States 14.1%United States
Germany 1.2%Germany
Canada 1%Canada
Brazil 0.7%Brazil
   

   

   

   

   

   

   

   
 
   
   

Parafia Matki Bożej Szkaplerznej w Szynwałdzie (dekanat Tarnów - Wschód)

Pierwsze wzmianki o parafii w Szynwałdzie pochodzą z 1344 roku powstała ona z fundacji Leliwitów od początku swego istnienia należała do diecezji krakowskiej. Pierwsza wzmianka o istnieniu pierwszego kościoła pochodzi z 1350 r. Dwieście lat później powstał historyczny kościół parafialny, pod wezwaniem Wszystkich Świętych został zbudowany z fundacji Tarnowskich w 1555 r. przez cieślę Adama Tornariusa (fot.1).

Kościół zbudowany z fundacji Tarnowskich w 1555 r.

Kościół zbudowany z fundacji Tarnowskich w 1555 r.

Kościół zbudowany z fundacji Tarnowskich w 1555 r.

Kościół zbudowany z fundacji Tarnowskich w 1555 roku (fot.1)

Ten wyjątkowej urody, drewniany kościół, należał do świątyń typu więźbowo – zaskrzynieniowego. Składał się z prezbiterium zamkniętego trójbocznie i szerszej nawy, przy której dostawiona była wieża, wzniesiona w konstrukcji słupowej z nadwieszaną izbicą, nakryta hełmem namiotowym. Kościół nakryty był dachem dwuspadowym o wspólnej kalenicy z wieżyczką na sygnaturkę. Wewnątrz nawę od prezbiterium oddzielała ostrołukowa tęcza. Kościół posiadał trzy portale gotyckie, dwa schodkowe tzw. długoszowskie, na jednym z nich widniała sygnatura budowniczego i herb fundatorów Leliwa. Trzeci portal zamknięty był łukiem w tzw. ośli grzbiet. W trakcie rozbiórki w kościele znaleziono resztki nieokreślonej polichromii. Niewielka części zachowało się w nowym kościele. Są to trzy krucyfiksy, jeden późnogotycki z początku XVI wieku i dwa barokowe z XVII-XVIII wieku oraz XVI-wieczny dzwon. Kościół był kilkakrotnie odnawiany, między innymi. w 1748, 1776 staraniem ks. Józefa Niedzwieckiego oraz w XIX w. Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku parafia znalazła się w diecezji tarnowskiej. Po jej likwidacji w 1801 roku przejściowo znalazła się w diecezji przemyskiej. Od 1807 roku należała do dekanatu pilźnieńskiego. A od 1821 roku Szynwałd zmienił przynależność do diecezji tynieckiej, będącej de facto tarnowską, choć taką nazwę przywrócił w 1826 roku papież Leon XII. W roku 1810 Szynwałd liczył 1485 parafian, liczbę 2 tys. wiernych przekroczyła parafia w 1905 roku (patrz tabela). Na przełomie XVIII i XIX wieku proboszczami byli: ksiądz Józef Króliński i ksiądz Antoni Litwiński. Ksiądz J. Króliński został mianowany na probostwo 10 stycznia 1783 roku. W styczniu 1786 roku przeniósł się na probostwo w Lisiej Górze, gdzie zmarł w 1798 roku. Ksiądz Antoni Litwiński urodził się w 1754 roku w Szynwałdzie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1781 roku. W 1783 roku był administratorem w Łękawicy. Był on ojcem chrzestnym urodzonego w 1791 roku Józefa Grzegoża Wojtarowicza, późniejszego biskupa tarnowskiego. W 1786 roku został proboszczem w Szynwałdzie, zmarł 15 listopada 1800 roku i spoczywa na cmentarzu w Szynwałdzie. Kolejni proboszczowie to: ksiądz Jan Nepomucen Szmulewicz (1801-1805) i ksiądz Andrzej Jeleń, który używał nazwiska w zlatynizowanej formie „Cervus", opracował on kalendarz liturgiczny diecezji tarnowskiej. W 1806 roku przeniósł się do Szynwałdu z Chronowa. Najpierw był administratorem, a następnie proboszczem. W 1815 roku urządził prymicje księdzu Józefowi Wojtarowiczowi. Zmarł 3 kwietnia 1831 roku w Szynwałdzie, rób jego jest nieznany. Ma epitafium w kościele w Szynwałdzie. Ksiądz Tomasz Stański objął probostwo w Szynwałdzie 13 października 1832 roku. Jako duszpasterz walczył z alkoholizmem. Był dobrym gospodarzem. Odnowił budynki gospodarze. Był wicedziekanem dekanatu pilźnieńskiego. Wymurował koło kościoła, ze składek parafian, kaplicę św. Jana zakupił baldachim, antepedium do wielkiego ołtarza, wielką chorągiew z obrazem Wszystkich Świętych, 4 chorągwie mniejsze, obraz św. Zofii, nowy konfesjonał, ołtarz św. Józefa z obrazem św. Józefa darowanym przez biskupa Józefa Wojtarowicza, zaprowadził Drogę Krzyżową, naprawił organy ze składek parafian, odnowił ołtarz Matki Boskiej. W styczniu 1866 roku poświęcił kapliczkę ufundowaną przez małżeństwo Kaspra i Helenę Micków, przy drodze do Tarnowa. Z biegiem czasu zmienił się stosunek parafian do proboszcza. Również proboszcz nie szczędził ciepłych słów dla parafian w kronice. Parafia była wizytowana przez biskupów w 1842 roku przez rodaka biskupa J. Wojtarowicza i w 1859 roku przez biskupa J. A. Pukalskiego. Ksiądz T. Stański był w dobrych stosunkach z kolatorem księciem Władysławem Sanguszką, ale też i przyjacielem chłopów. Cieszył się z ich uwłaszczenia. Był dobrym kaznodzieją i miłośnikiem książek. Zmarł 29 czerwca 1868 roku i spoczywa na cmentarzu w Szynwałdzie. Kolejny proboszcz ksiądz Stanisław Kostka Augustyniak objął probostwo w Szynwałdzie 1 lipca 1868 roku. Mimo krótkiego pobytu w Szynwałdzie wybudował nową plebanię. Odnowił także wielki ołtarz, podczas remontu natrafiono na niezwykłe znalezisko - 175 talarów. Chciano je zabrać do muzeum, lecz proboszcz uzyskał zezwolenie na ich sprzedaż, co dało sumę 339 zł reńskich. Ks. Stanisław Augustyniak otrzymał pomoc finansową na remont kościoła od samego cesarza Franciszka Józefa I w wysokości 200 zł reńskich, które przeznaczył na odnowę Wielkiego Ołtarza. Nie szczędzili też pieniędzy parafianie, mimo trudnych czasów. Ks. Augustyniak w pracy duszpasterskiej kładł nacisk na walkę z pijaństwem. W 1872 roku, "niezadowolony ze zbyt małego beneficjum", odszedł na parafię do Radomyśla Wielkiego, gdzie zmarł w 1889 roku. Po jego odejściu, rekomendację księcia Władysława Sanguszki, który posiadał prawo patronatu nad parafią w Szynwałdzie, otrzymał ksiądz I. J. Górski, który został instytuowany na probostwo 18 czerwca 1872 roku. Przed przybyciem do Szynwałdu był profesorem katechetyki, metodyki i dydaktyki w seminarium tarnowskim. Przez jakiś czas wykładał historię sztuki. Dużo budował i remontował w parafii, co łączył umiejętnie z gorliwą pracą kapłańską, zaprowadził Żywy Różaniec. W 1875 roku przewodniczył uroczystościom jubileuszowym, ogłoszonym przez papieża Piusa IX. W 1882 roku poświęcił murowaną kaplicę z obrazem Matki Boskiej Szkaplerznej w Górnym Szynwałdzie, którą wystawił Maciej Zegar. W 1883 roku odbyły się w parafii wielkie misje, które poprowadzili Jezuici z Nowego Sącza. Ksiądz Ignacy Górski odszedł z parafii w 1884 roku na własną prośbę po konflikcie z parafianami o plebańskie płoty. Po odejściu z parafii został proboszczem w Kamienicy, gdzie zmarł w 1917 roku.

Stan liczebny w parafii Szynwałd latach 1810-1912

Rok

1810 1827 1840 1850 1885 1875 1900 1905 1912
Liczba wiernych 1485 1797 1690 i 32 Żydów 1491 1675 1875 1962 ponad 2000 2130

   
© "MIĘDZY NIEBEM A SZYNWAŁDEM" - Nieoficjalny serwis o Parafii N.M.P. Szkaplerznej w Szynwałdzie. Wszelkie prawa zastrzeżone 2010 - 2018